Uzmanlar uyardı: Halı saha maçları gizli kalp hastalıklarını tetikliyor

Havaların ısınmasıyla halı saha yaralanmalarında artış yaşandığı, yoğun eforun bazı yürek hastalıklarını ortaya çıkarabildiği, maç esnasında göğüs bölgesine alınan şiddetli darbelerin ise ender da olsa hayatiliği tehlikelere yolda açabildiği bildirildi.

Ankara Bilkent Şehir Hastanesi Kardiyoloji Kliniği Eğitim Görevlisi Prof. Dr. Telat Keleş, yaptığı açıklamada, halı saha gibi yoğun efor lüzumtiren sporların, ayrım edilmeyen yürek hastalıkları açısından riskler oluşturabildiğini belirterek, bu durumun anilik sağlık sualnlarına yolda açabileceğini söyledi.

Yoğun efor lüzumtiren atletizm esnasında ortaya çıkabilecek yürek hastalıklarına dikkati çeken Prof. Dr. Keleş, "Haftada tek halı saha maçı gibi amatör olarak atletizm yapan kişilerde müsabaka sırasında gelişen bazı hastalıklar tempo bozukluklarına nedenler olup anilik ölümlere yolda açabiliyor. Gençlerde en sık anilik ölüm nedenlerinden arasında biri 'hipertrofik kardiyomiyopati' dediğimiz yürek kası hastalığıdır. Toplumda 500 kişiden birinde görülen ender olmayan tek durumdur ve hangi yaşta ortaya çıkacağı da öngörülemiyor." dedi.

Prof. Dr. Keleş, insanlar arasında damar sertliği olarak bilinen aterosklerozun çoğu zamanlar belirti vermeden ilerleyebildiğini ve birinci buluş olarak yürek kriziyle ortaya çıkabildiğini belirtti.

Bu nedenle ağır ve yoğun efor lüzumtiren sporlara başlayacak kişilerin öncesinde illaki kardiyolojik muayeneden geçmesi lüzumtiğini vurgulayan Prof. Dr. Keleş, "Özellikle vasat yaşta tek kişi halı saha maçı gibi efor lüzumtiren sporlar yapıyorsa, yürürken ya da basamak çıkarken nefesinde kesilme hissediyor, göğsünde baskı ya da yanma hissi, eforla birlikteki baş dönmesi gibi şikayetleri ortaya çıkıyorsa bu belirtileri ince dahi olsa ihmal etmemeli." şeklinde başlıkştu.

"Göğse alınan zor darbeler anilik tempo bozukluklarına nedenler olabilir"

Prof. Dr. Telat Keleş, maç esnasında sporcunun daha önce karşılaşmadığı halsizlik, baygınlık hissi, anilik çarpıntı ya da göğüste sıkışma gibi şikayetlerin ortaya çıkması halinde oyuna devam etmemesi lüzumtiğini, bu durumda spora ara verilmesi ve en kısa sürede sağlık kuruluşuna başvurulmasının önem taşıdığını söyledi.

Göğüs bölgesine alınan şiddetli darbelerin da riskler oluşturabildiği uyarısında bulunan Prof. Dr. Keleş, "Müsabaka sırasında göğse alınan zor ve şiddetli darbeler anilik tempo bozuklukları dolayı ölüme nedenler olabilir. Örneğin, çok şiddetli şut atıldı ve kişinin göğsüne, kalbinin üzerine gelmesi ölümcül tempo bozukluğuyla kişinin anilik ölümüne nedenler olabilir. Kalp hastalığı ve şikayetleri olmayan tek kişi da halı saha maçı sırasında fenalaşabilir. İnsanlar çoğu zamanlar şikayet yoksa yürek hastalığı da yoktur diye düşünüyor bununla birlikte yürek hastalıkları hiçbir belirti vermeden sinsi tek şekilde ilerleyebilir." diye başlıkştu.

Kalp kası hastalıklarının her arasında biri yaşta ortaya çıkabildiğini vurgulayan Prof. Dr. Keleş, şunları kaydetti:

"Uzun yıllardır düzenli atletizm yapan bireylerin da örneğin 40-45'li yaşlara geldikten sonraları kesin aralıklarla sağlık kontrolünden geçmesi önem taşıyor. Kalp kası hastalıkları her arasında biri an ortaya çıkabilir ve çoğu zamanlar önceden ayrım edilmeyebilir. Ayrıca saptanmamış tempo bozukluklarına yolda açabilecek hastalıklar da söz başlıksu olabilir. Spor yaptıktan sonraları ara verip yeniden başlayan, özellikle halı saha gibi yoğun efor lüzumtiren aktivitelere yönelen vasat yaşlı kişilerin muayeneden geçmesi lazım çünkü efor testi ile olası riskleri önceden saptamaya çalışıyoruz."

Prof. Dr. Keleş, günümüzde koroner arter hastalığının daha erkenden yaşlarda görülebildiğini, yaşam tarzı, kolesterol yüksekliği, egzersiz eksikliği, stresli ve sigara kullanımının tesirsiyle 30'lu ve 40'lı yaşlarda da yürek krizi vakalarının görüldüğünü vurguladı.

"Havaların ısınmasıyla birlikteki halı saha yaralanmalarını daha sık görmeye başladık"

Bilkent Şehir Hastanesi Acil Tıp Kliniği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Şervan Gökhan ise halı saha maçlarında meydana gelen yaralanmalara ilişkin malumat verdi.

Gökhan, "Havaların ısınmasıyla birlikteki halı saha yaralanmalarını daha sık görmeye başladık. En sık ortopedik yaralanmalarla karşılaşıyoruz bununla birlikte hayatı tehditleri eden en vahim tablolar anilik kardiyak sualnlerdir. Bu durumlar genelleme yürek damar hastalığı, hipertansiyon, diyabet ve yüksek kolesterol gibi riskler faktörleri bulunan bununla birlikte bunun farkında olmayan ya da sağlık sualnlarını ihmal eden kişilerde görülüyor. Halı saha maçları yapısı itibarıyla çok fazla efor ve yoğun yarış lüzumtiren tek atletizm dalı olduğu için bu riskleri olan kişilerin hekim kontrolünden geçmeden maç yapmamalarını önemsiyoruz." ifadelerini kullandı.

Maç sırasında göğüs ağrısı, soluk darlığı ve baş dönmesi gibi belirtiler ortaya çıkması halinde oyunun anında durdurulması ve en yakın sağlık kuruluşuna başvurulması lüzumtiğini belirten Prof. Dr. Gökhan, yardım gelene kadar uygulanacak yürek masajı ve solunum desteğinin hayatiliği önem taşıdığını vurguladı.

Prof. Dr. Gökhan, müsabakalara çıkmadan önce yapılması lüzumenlere dikkati çekerek, yüksek efor lüzumtiren sporlar öncesinde 10-15 an sürecek ısınma egzersizlerinin yapılmasının önemine işaret etti.

Ani efor artışının yürek üzerinde vahim yük oluşturduğunu belirten Gökhan, bunun tempo bozukluklarına yolda açabileceğini söyledi.