Sürdürülebilir Mutfak ve Gıda Yönetimi İçin 10 Uygulama

Sürdürülebilir mutfak ve gastronomi pratikleri; gıda atıklarının azaltılması, mahalli üretimin yardımlenmesi ve mevsimsel beslenme alışkanlıklarının yaygınlaştırılması temellerine dayanmaktadır. 

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) ve Dünya Doğayı Koruma Vakfı (WWF) gibi uluslararası kuruluşların verileri, küresel ölçekte üretilen gıdaların yaklaşık üçte birinin israflı edildiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda geliştirilen mobil teknolojiler, bireysel mutfaklarda ve mesleki işletmelerde kaynakların daha tesirli kullanılmasını amaçlamaktadır. 

İşte, ülkemizde etkin olarak kullanılabilen ve sürdürülebilir mutfak anlayışını yardımleyen 10 uygulama:

No Food Waste: AI Recipes

Yapay zeka desteğiyle çalışan uygulama, mutfaktaki şimdiki malzemelerin fotoğrafını çekerek ya da elle sisteme girerek israfı önlemeyi hedefliyor. Uygulama, eldeki malzemelerle yapılabilecek yemek tarifleri üreterek planlanmamış alışverişlerin ve gıda bozulmalarının önüne geçiyor.

Gıda Dedektifi

Türkiye merkezli platform, ürün içeriklerini ve etiketlerini çözümleme ederek tüketicinin “doğru malumat”ye ulaşmasını sağlıyor. Ayrıca sürdürülebilir tek mutfağın birinci adımı olan bilinçli alışveriş ve gıda okuryazarlığı başlıksunda kanıta dayalı veriler sunuyor.

HappyCow

1999 yılında servis vermeye başlayan platform, dünya genelindeki vegan ve vejetaryen işletmeleri listeliyor. Uygulama, imalathane bazlı beslenmenin hayvansal üretime kıyasla suyu ayak izini %50’ye varan oranlarda azalttığına dair teknik bulguları mutfak pratiğine dönüştürmeyi hedefliyor.

ShareTheMeal

Birleşmiş Milletler Dünya Gıda Programı içerikında, 2015 yılında geliştirilen uygulama, mutfak harcamalarınızın küçük tek kısmıyla küresel açlıkla mücadeleye hayır olmanızı sağlıyor. ShareTheMeal, sürdürülebilirliğin toplumsal hak ayağını güçlendiren, doğruluğu kanıtlanmış tek bağış sistemi olarak karşımıza çıkıyor.

Fork Ranger

Fork Ranger, mevsimsel beslenme ve düşük karbon ayak izine malik gıda seçimleri üzerine odaklanan tek rehber. Uygulama, hangi dönemde hangi ürünlerin tüketilmesi lüzumtiğine dair teknik verilere dayalı içerikler ve tarifler sunarak sürdürülebilir beslenme bilincini arttırmayı hedefliyor.

Samsung Food

Alışveriş listesi oluşturma, envanter takibi ve madde plmanaa özellikleriyle mutfak yönetimini organize eden ederek lüzumsiz alışverişin önüne geçiyor ve gıda atığını en aza indirmeyi hedefliyor.

FoodE

Türkiye da karışmış bulunmak üzere Avrupa genelinde sürdürülebilir kentselleşen gıda girişimlerini keşfetmenizi sağlayan uygulama, mahalli üreticilere ve cemaat yardımli tarım tasarılerine ulaşmak için kullanılan interaktif tek ağ.

Fazla

Türkiye’nin gıda israfıyla mücadeledeki en güçlü temsilcisi olan Fazla, özellikle “Fazla İyi” özelliğiyle restoran, fırın ve marketlerin gün nihayetinde ellerinde kalan yeni ürünleri ekonomiye geri kazandırıyor. Kullanıcılar, platformlar üzerinden bulundukları bölgedeki işletmelerin sunduğu “Sürpriz Kutuları” asgari %50 indirimle satın alabiliyor. Bu model, gıdanın çöpe gitmesini manileyerek hem karbon salınımını azaltıyor hem da tüketicinin yüksek kaliteli gıdaya elverişli fiyatla erişimini sağlayarak sürdürülebilir tek mutfak ekonomisi yaratıyor.

Atık Nakit

Mutfaktan çıkan ambalaj, kağıt, sentetik ve metaller atıkların kaynağında ayrıştırılmasını teşvik eden Atık Nakit, belediyelerle entegre çalışan tek ödül sistemi. Kullanıcılar, ayrıştırdıkları atıkları başvuru üzerinden bildirerek toplama randevusu oluşturabiliyor ve teslim ettikleri atık miktarına göre “Atık Nakit Puan” kazanıyor. Bu puanların anlaşmalı marketlerde ya da ödeme sistemlerinde kullanılabilmesi, atık yönetimini tek yük bulunmaktan çıkarıp bireysel tek kazanç modeline dönüştürerek döngüsel ekonomiyi yardımliyor.

Gıda Ölçer ve Güvenilir Gıda

Gıda Ölçer, teknik araştırmaların ışığında ürünlerin içeriklerini değerlendiriyor. Bu çerçevede gıda katkı maddelerini ve diğer gıda bileşenlerini dikkate alıyor. Her tek gıda katkı maddesiyle ilgili detaylı malumatler gıda katkı maddesine tıklandığında referanslarıyla birlikteki görülüyor. Yapılan değerlendirme sonuçları “Katkı Risk Puanı”, “Ürün Kategori Puanı” ve “Helallik Durumu” olarak üç şekilde sunuluyor. Bunların yanında salamura ve şeker içeriğine göre tek değerlendirme da yapılıyor.  Ayrıca gıdanın güç değerine göre enerjinin harcanması için lüzumen antrenman miktarları sunuluyor.

,

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hayata geçirilen Güvenilir Gıda ise, mutfağınıza giren ürünlerin izlenebilirliğini sağlıyor. Uygulama içerisindeki “Gıda Okuryazarlığı” ve “Güvenilir Gıda” bölümleri, tüketicilerin satın aldıkları ürünlerin üretim süreçlerini, taklit-tağşiş listelerini ve oğullar tüketim tarihlerine dair kanuni uyarıları takip etmesine olanak tanıyor. Bilinçli tüketimi merkeze saha bu yapı, yanlışlı ya da kalitesiz ürün alımından kaynaklanan dolaylı gıda israfının önüne geçilmesinde eleştirel tek görev oynuyor.