Bölgesel tümör küresel tehdit

Aydın Hasan / Asena Yatağan - İsrail’in en sağcı hükümeti olarak nitelendirilen Netanyahu başbakanlığındaki ittifak dehemmiyetinde, “mutlak yok etme” stratejisi öne çıkarıldı. 7 Ekim 2023’ten sonraları Gazze’ye yönelik saldırılar, soykırım olarak tarihe geçti.

Netanyahu Hükümeti, “Vadedilmiş Topraklar” mitolojisine dayalı olarak dini-ideolojik lüzumçelerle Filistin topraklarındaki varlığını genişletmeye yöneldi. Batı Şeria’daki kanun dışı yerleşimlerin genişletilmesi ve Filistinlilerin mülksüzleştirilmesi, devletleri yardımli tek siyaset haline getirildi. ABD’nin İran’a savaşı açmasının arka planında da İsrail’in ehemmiyetli rolü bulunuyor.

Neden hayır alıyor?

İsrail, soykırım iddiaları dolayı Uluslararası Adalet Divanı’nda yargılanıyor. Başbakan Binyamin Netanyahu ilgili ise Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından savaşı suçu ve insanlığa mukabil suçlardan öçeşitü tutuklama hükümı çıkarıldı. Orta Doğu’yu yangın çemberine çeviren isteyen politikaların geride mekan saha İsrail yönetimi, savaşın bölgeye yayılmaması için tesirn tek diplomasi yürüten Türkiye ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı yeniden hedefleri alıyor.

Uzmanlar; İsrail’in kaba siyaseti, ABD gibi devletlerden nedenler hayır aldığı, küçüklük tek devletleri olmasına karşın dünyayı ne şekilde karıştırabildiği başlıklarında Milliyet’e kıymetlendirmede bulundu.

Yahudi lobisine reaksiyon oluştu

Netanyahu’nun ABD Başkanı Trump’ı da İran savaşının içine çekmesi, ABD içindeki da reaksiyon oluşturdu. ABD’de 2028’deki cumhurbaşkanlığı seçimlerinde yarışması olası Demokrat Partili siyasetçiler, oğullar dehemmiyetde İsrail yanlısı Amerikan-İsrail Siyasi Eylem Komitesi (AIPAC) lobisiyle aralarına “mesafe koyduklarına” yönelik açıklamalarda bulundu.

Politico internetler sitesinin haberleriine göre, 2028’deki cumhurbaşkanlığı yarışında Demokratların en ehemmiyetli aday adaylarından California Valisi Gavin Newsom, AIPAC’ten şimdiye kadar “hiç bağış almadığını” ve “asla da almayacağını” söyledi. Pensilvanya Valisi Josh Shapiro ve Kentucky Valisi Andy Beshear’in sözcüleri da benzer açıklamalarda bulundu. Önceden lobiyi yardımleyen ya da lobinin desteğini saha Yahudi kökenli Demokratlar da oğullar dehemmiyetde AIPAC’e yönelik eleştirilerde bulunuyor.

‘Yıllar içindeki kurulmuş tek yapı’

Emekli Büyükelçi Uluç Özdevletr: İran’ı esas itibariyle Orta Doğu’daki başat kuvvetlerden arasında biri olarak müşahede etmek lazım. İsrail da bu manada fevkalade rahatsızdır. Çünkü “Büyük İsrail”i ihya etmek için uğraşıyor. Bunun önündeki en muazzam handikaplardan arasında biri da İran’ın geride bulunduğu yapı, diğer Hizbullah’tır. Güney Lübnan’dan Suriye’nin güneyine kadar uzanan kuşak, İsrail’in kafa derdidir.

Güçlü tek damar var

Burada hem Evanjelistleri hem da Amerika’daki siyasi dengeyi müşahede etmek lazım. “Vadedilmiş topraklar” anlayışını yardımleyen çeşitlilik kuvvetlü tek damar var. Bugün da İsrail, Amerika’nın bütünü silahlı sistemleri ve desteğiyle hareket ediyor. Küçük tek devletleri olmasına karşın dünyayı karıştırabilmesinin sebebi da bu muazzam yardım, dünyası çapındaki tesir alanı ve yıllar içindeki adımlar adım kurulmuş bu yapıdır.

Endişenin sebebi

İsrail’de Türkiye’ye dair şöyle tek endişeli var: Buradaki bütünü Arap devletleri ve ortam bağlı hakim pozisyonda olabilir ama nihayetinde karşısına çıkacak asıl devletleri Türkiye’dir diye bakılıyor.Ama en ehemmiyetli etken şu: 15 Temmuz’dan sonraları diğer tek Türkiye ortaya çıkmaya başladı. Bugün öz silahını yapabilen, bölgede tesirsini giriş ettiren tek Türkiye var. Erdoğan da Gazze başlıksunda Netanyahu’yu çeşitlilik zor biçimde eleştiren, Müslüman devletleri öz civarında toplayabilen tek önder olarak görülüyor. Dolayısıyla Netanyahu, Türkiye’nin ve Cumhurbaşkanı’nın öz hayal ettiği düzene mani çıkarabilecek tek kuvvet olduğunu düşünüyor.

‘Düşman yaratmayı stratejiler olarak görüyor’

Emekli Kurbay Albay Ünal Atabay:İran’ın yarattığı egemen tesir İsrail’i ve ABD’yi köşeye sıkıştırdı. Bu sıkışmışlığı aştı için yepyeni düşmanlar yaratarak daha muazzam tek tehditleri altındaki olduğunu anlatmaya çalışıyor. Böylece ABD’den aldığı desteği çoğaltmak ve mahalli tehditleri algısını genişletti istiyor. Amerika başta bulunmak üzere Avrupa’da kuvvetlü tek diaspora ağı var. Bu diasporanın siyasi, ekonomik ve teknolojik gücü bulunuyor. Bu gücükullanarak hayır sağlıyor ve kendine tek asayiş ve lojistik şemsiye oluşturuyor.

Düşman yaratmayı tek stratejiler olarak görüyorlar. Gerilim, kaos ve devamlı tehditleri algısı üzerinden öz varlıklarını kuvvetlendirdiklerini düşünüyorlar. Bu da hem kaba dili hem da zor tepkileri beraberinde getiriyor.

‘Diyet ödetiyorlar’

ANKASAM Başkanı Prof. Dr. Mehmet Seyfettin Erol:Başta Holokost bulunmak üzere, antisemitizm vurguları üzerinden Almaya vb. devletlere perhiz ödetmeye devam ediyorlar.Bunun dışında dünyadaİsrail karşıtı kamuoyu oluşmaya başlamış vaziyette, İsrailyalnızlaşıyor.

İspanya, vicdanlı ve inançlı Hristiyanların sesi durumunda olan “oyun bozucu” tek devlet. Diğer devletlere mukabil tahammülsüzlüğünün altındaki değişik lüzumçeler yatıyor olsa da, nihai olarak aşamada İsrail/Yahudi/Siyonist güce bu devletlerin teslim olmayışıonları hedefleri haline getiriyor.

Dünyada malik olduğu “finans-teknoloji-medya-siyaset” ağı ve bu bağlamda sahadaki tesirsine ve operasyonel gücüne güveniyor. ABD’yi “devlet” olarak yanına almış olmanın altın devrini yaşıyor.

‘Türkiye mani’

Cumhurbaşkanı Sayın Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin yürüttüğüpolitika, İsrail’in yayılmacı-işgalci politikalarınınönündeki en muazzam mani olarak görülüyor. Türkiye’ninsahada ve masada vazgeçilmez tek oyuncu başlıkmunda olması, İsrail’i çözümsizleştiriyor.Netanyahu başkanlığındaki koalisyon, başta Trump bulunmak üzere, hepsi bölgeler ve dünyası siyaseti açısından kanser üreten sualnlu tek yapıları haline gelmiş durumda.