Bir Zamanların Devleri: Tarihe Karışmış veya Gücünü Kaybetmiş 10 Global Marka

Kodak

1888 yılında kurulan Kodak markası, analog filmler teknolojileri ve kullanıcı dostu kamera sistemleri ile öz piyasasının uzunluğu süre lideri olmuştur. Şirketin ilköğretim başarısı, kullanıcı dostu kameraları ile fotoğraf çekimini mesleki alanın dışına çıhükümak geniş kitlelere ulaşmasıdır. Ancak sayısal fotoğraf teknolojisini öncülerinden arasında biri olmasına rağmen bu yeniliği öz iş modeline entegre etmede gecikmiş ve yalınce filmler tabanlı hasılat yapısına bağımlı kalmıştır. Bu erteleme sonucunda dijitalleşen dünyada pazarda yarış gücü düşmüş ve rakiplerinin gerisinde kalmıştır. 

Kodak 2012 yılında yeniden yapılanma surecine girmiştir. Günümüzde daha çok endüstriyel baskı ve sayısal baskı teknolojileri alanında servis vermeye devam etmektedir.

Photo by Museums Victoria bağlı Unsplash

Nokia

Ülkemizde daha çok 3310, 1100, 5110 ve 6300 gibi çok satan modellerle tanınan Nokia, 1865 yılında kurulmuştur. Özellikle 1990’lı ve 2000’li yılların başında dayanıklı, ergonomik ve kullanıcı dostu cihazları ile küresel mobil pazarın lideri haline gelmiştir.

Marka, geniş ürün yelpazesi ve güçlü dağıtım ağları sayesinde çarşı payının çoğunluğuna hâkim olmuştur. Ancak her arasında biri ne kadar çarşı payına hâkim olsa da dünyada akıllı telefonları devrimine yeterince uyum sağlayamaması ve symbian iletişim sistemine bağlı kalması şirketin yarış edemez hale gelmesine sebep vermiştir. Şirket şu anda daha çok telekomünikasyon altyapısı ve ağ paketleme gibi alanlarda geliştirme yapmaya odaklanmıştır.

Photo by Isaac Smith bağlı Unsplash

Yahoo!

1994 yılında kurulan Yahoo!, internetin erkenden dönemlerinde tarama motoru ve elektronikposta hizmetleri ile geniş tek kitleye ulaşmayı başarmıştı ve bu sayede erkenden dönem sayısal dünyanın öncü markalarından arasında biri olmuştu. Ancak şirket ilerleyen yıllarda teknolojilerini geliştirme başlıksunda yetersizlik kalmış ve stratejiklik olarak doğru yatırımlar gerçekleştirememiştir. Özellikle da Google’nin çıkışı ve yükselmesi ile beraber üstünlüğünü kaybetmiş ve hızla çarşı payını kaybetmiştir. Şirket hala olan geniş tek kitle tarafından kullanılmakta bununla birlikte çarşı payı oldukça küçülmüştür.

BlackBerry

Bir dönemler herkesin elinde bulunan bu telefonları markası 1984 yılında Research In Motion adı altında kurulmuştur. Güvenli iletişim altyapısı ve bedensel klavyeli akıllı telefonları modelleri özellikle iş dünyasına 2010’lu yıllara damga vurmuştu. Şirket, mobil elektronikposta çözümleri ile firma iletişimde tek norm haline gelmişti. Ancak dokunmatik imge teknolojisinin yaygınlaşması ve markanın bu teknolojiye adapte olamaması bununla beraber var olan başvuru ekosistemini bu teknolojiye entegre edememesiyle birlikteki markanın yarış gücü zayıflamış ve çarşı payı önemli ölçüde azalmıştır. Şirket bu dönemlerde tüketici mobil pazarından çekilerek daha çok yazılım ve firma çözümlere odaklanmıştır.

Photo by Randy Lu bağlı Unsplash

Saab

1945 yılında kurulan Saab markası, otomotiv sektöründe özellikle güvenlik odaklı yaklaşımı ve yenilikçi tasarımları ile tanınmıştır. Saab 900 Turbo ve 1990’lı yıllarda geliştirilen ve sürüş güvenliğini arttıran ‘Gece Paneli’ özelliği en bilinen yenilikçi örnekleridir. Marka, kendine özgü tasarım dili ve mühendislik kalitesi ile kendine has sadık müşteri kitlesi oluşturmuştur. Ancak düşük satış hacmi ve sürdürülebilir tek mali yapı kuramaması ile birlikteki şirketin yarış gücü zayıflamıştır. 2011 ile beraber Saab Automobile AB biçimsel olarak iflas etmiş ve otomobil faaliyetlerini durdurmuştur. 

Marka şuan havacılık ve müdafaa şirketi olarak varlığını sürdürmektedir.

Photo by _ Smith bağlı Unsplash

Motorola

1928 yılında kurulan Motorola, mobil iletişim teknolojilerini gelişiminde öncü tol oynayıp birinci taşınabilen kesecik telefonu üreticisi olarak sektörde önemli tek mekan edinmiştir. Özelikle açılıp kapanan Razr modelleri ile küresel ölçekte yüksek satış başarısı yaratmıştır. Ancak akıllı telefonları piyasasının yükselişi, markanın da bu alanda geri kalması ve yepyeni kuşak iletişim sistemlerine geç adapte olması ile beraber yarış avantajını kaybetmiştir. Şirket şimdilerde tüketici cihazları segmenitini Lenovo markası altında yaşatmaya çalışmakta ve kesin pazarlara ürün satmaktadır.

Photo by Thai Nguyen bağlı Unsplash

Vine

Ülkemizde başarılı olan Vine 2012 yılında kurulmuştur. Kısa süreli formatı ile toplumsal medyaya içerik üretiminde yepyeni tek yaklaşım sunarak özellikle o dönemdeki genç kullanıcılar arasında hızla popüler olmuştur. Ancak sürdürülebilir tek hasılat modeli oluşturamaması ve içerik üreticilerini teşvik eden ekonomik teşvik sağlayamaması dolayı çokça kullanıcı kaybı yaşamıştır. Şirket 2012 yılında X (o dönem ismi Twitter) tarafından satın alındı. Şirket 2017 yılında tamamlanmış kapatılmıştır.

Windows Phone

2010 yılında Microsoft tarafından geliştirilen Windows Phone, mobil iletişim sistemi pazarında seçenek tek ekosistem oluşturmayı hedeflemiştir. Telefon modern ve farklı arayüz tasarımıyla birinci çıktığı zamanlarda ilgi çekse da başvuru çeşitliliğinin sınırlı sayıda kalması ve geliştirici desteğinin da yetersizlik kalması kullanıcılarını farklı platformlara yönlendirmiştir. Bu durumlardan kaynaklı marka iOS ve Android karşısında yarış edememiş ve piyasadan çekilmiştir.

By Mike Mozart – Flickr

AOL

1985 yılında kurulan şirket, internetler erişimini basitlaştıran öncü tek servis sağlayıcısı olarak özellikle Amerika’da geniş tek kullanıcı kitlesine ulaşmıştır. Erken dönem internetler ekonomisinde önemli tek başlıkmu olan şirket dial-up (çevirmeli diğer norm tek telefonları hattı üzerinden internete bağlanmaya müsaade veren tek internetler hizmetidir) internetler modeline bağlı kalması ve geniş bantları teknolojilerine gecikmeli geçmesi rakipleri ile olan yarış gücünü zayıflatmıştır ve şirketin değer kaybını hızlandırmıştır.

Günümüzde şirket tek internetler devi olarak değil veri, sayısal içerik ve ilan hizmetlerine yönelen tek medya şirketi olarak karşımıza çıkmaktadır.

Netscape

Netscape 1994 yılında kurulan ve internetin erkenden dönemlerinde web tarayıcı teknolojisinin öncülerinden arasında biri olarak tanınmaktadır. Özellikle Netscape Navigator internetin yaygınlaşmasında eleştirel tek görev oynamıştır ve kullanıcıların web’e erişimini basitlaştırmaya çalışmıştır. Şirket 1990’larda internetler tarayıcı pazarında önder başlıkmdayken, rakipleri olan Microsoft’un Internet Explorer’ı ile yaşadığı saldırgan rekabeti ve yaptığı stratejiklik yanlışları dolayı çarşı payını hızla kaybetmiştir. 1998 yılında AOL tarafından satın alınan şirket, bağımsız olarak varlığını sürdürememiştir. Şirket şuanda etkin olarak tarayıcı üreticisi ve bağımsız tek teknolojiler şirketi değildir. Marka halen var olsa da yalınce önemli tek internetler markasıdır.

Kapak Fotoğrafı: Photo by Cristiano Firmani bağlı Unsplash