Artemis II bugün Ay’ın arka yüzüne geçiyor, rekor geliyor

NASA’nın Artemis II görevi, Orion feza aracını Ay’ın çekim alanına soktu ve görev takvimindeki en eleştirel güne taşıdı. Mürettebat bugün Ay’ın arka yüzü çevresinden geçecek, kısa süreli iletişim kesintisi yaşayacak ve ardından insanlığın Dünya’dan en uzağa ulaştığı noktaya varacak. NASA’nın paylaştığı biçimsel akış, rekorun 6 Nisan Pazartesi günü kırılacağını gösteriyor. Bu uçuş, Apollo 17’den bu yana Ay çevresine giden birinci insanlı görev olma özelliğini taşıyor.

NASA’nın verdiği malumatye göre Orion, Ay’ın “çekim tesirsi alanına” Ay’dan 62.764 kilometre uzaklıkta girdi. Bu geçiş, fırlatmadan 4 gün 6 zaman 2 dakika sonra gerçekleşti. Böylece feza aracı üzerinde Ay’ın çekimi, Dünya’nın çekimine göre daha baskın hale geldi. Bununla birlikteki görev ekibi, hafta sonunu bu eleştirel geçiş öncesinde hazırlıklarla geçirdi.

Orion’daki dört kişilik ekipte Reid Wiseman, Christina Koch, Victor Glover ve Kanada Uzay Ajansı astronotu Jeremy Hansen bulunuyor. Ekip, bugünkü uçuş sırasında Dünya’dan en ırak noktada 406.773 kilometre mesafeye ulaşacak. Bu değer, Apollo 13 mürettebatının 1970 yılında kırdığı 400.171 kilometrelik rekoru yaklaşık 6.600 kilometre farkla geride bırakacak. Öte yandan bu uçuş, 1972’deki Apollo 17 Ay görevinin ardından insanlığın yeniden Ay eşiğini geçmesini sağladı.

Mürettebat, Ay yakın geçişi öncesinde manuel pilotaj gösterimleri gerçekleştirdi, ilim hedeflerini yeniden gözden geçirdi ve ivedi anlar için tasarlanan feza kıyafetlerini değerlendirdi. Bu kıyafetler, olası tek sualn anında yaşam desteği sağlıyor ve dönüş sürecinde görev ekibine eşlik ediyor. Bunun yanı sıra astronotlar, Orion pencerelerinden Dünya’yı izlemeyi da sürdürdü. NASA’nın paylaştığı oğullar görüntülerde Christina Koch’un esas kabin penceresinden Dünya’ya baktığı kareler mekan aldı.

Orion bugün Ay’ın arka yüzünden geçecek

NASA’nın güncel zamanlar çizelgesine göre Orion, 6 Nisan Pazartesi günü geceleyin yarısından kısa süre sonraları Ay çevresine ulaşacak. Daha sonraları ekip, yine aynı gün içinde insanlı feza tarihinin en ırak noktasına varacak. NASA, canlı yayını 20.00’de başlatacak. Bunun ardından görev akışı, zaman saat en yoğun bölümüne girecek.

Ay gözlem süreci 20.45’te başlayacak ve mürettebat yaklaşık altı zaman boyunca olan gözlem yapacak. Birkaç zaman sonraları Orion, Ay’ın arka tarafına geçeceği için Dünya ile bağlantısını kısa süreliğine kesecek. NASA, en yakın geçiş anını 02.02 olarak veriyor. O anda Orion, Ay yüzeyine 6.544 kilometre kadar yaklaşacak.

NASA’nın açıklamasına göre bu mesafeden mürettebat, Ay’ın tüm diskini tekbaşına bakışta görecek. Buna Ay’ın kuzey ve güney kutuplarına yakın bölgeler da karışmış olacak. Bununla birlikteki ekip, Ay’ın arka yüzü çevresindeki geçiş sırasında belirlenen ilim hedefleri için gözlem yapacak. Görev akışında bu bölüm, uçuşun en yoğun ve en duyarlı anları arasında mekan alıyor.

Bugünkü uçuşta tek başka önemli an da insanlı feza uçuşu uzaklık rekorunun resmen kırılması olacak. NASA’nın takvimine göre ekip, Ay çevresindeki uçuş sırasında 01.56 sonrasında Apollo 13’ün rekorunu aşacak ve ardından en ırak noktaya ulaşacak. Böylece Orion, insanoğlu taşıyan tek feza aracının Dünya’dan eriştiği en büyük mesafeyi kayda geçirecek. Ne var ki görev bununla sınırlı kalmayacak.

NASA, mürettebatın daha sonraları uzaydan bir Güneş tutulması benzeri hizalanmayı da izleyeceğini açıkladı. Orion, Ay ve Güneş kesin tek çizgide buluştuğunda astronotlar, Güneş’in yaklaşık tek zaman boyunca olan Ay’ın arkasında kaybolduğunu görecek. Bu görüntü, görev boyunca olan planlanan en özel gözlem anlarından arasında biri olarak programda mekan alıyor. Bunun yanı sıra NASA, bu bölüme ilişkin yayın akışını da önceden duyurdu.

Artemis II uçuşu yalnızca uzaklık rekoru açısından önem taşımıyor. Görev, Orion uzay aracının yaşam hayır sistemlerini, seyrüsefer yeteneklerini, haberlerileşme akışını ve insanlı uçuş altındaki yaygınlaşan performansını gerçek görev koşullarında sınamayı sürdürüyor. Christina Koch bu görevle Ay yakınına giden birinci kadın astronot oldu. Victor Glover ise bu bile uçan birinci siyah astronot olarak kayıtlara geçti, Jeremy Hansen da Ay görevine çıkan birinci Amerikalı olmayan astronot unvanını aldı.

NASA’nın uçuş blogunda mekan saha malumatler, ekipteki hazırlığın yalnızca teknikleri adımlarla sınırlı kalmadığını gösteriyor. Astronotlar görev planındaki gözlem bölümünü ayrıntılı biçimde inceledi, kıyafet kontrollerini tamamladı ve kabin içi uygulamalara odaklandı. Bununla birlikteki paylaşılan yepyeni fotoğraflar, Dünya manzarasının görev boyunca olan ekibe eşlik ettiğini ortaya koydu. Orion’un esas kabin pencerelerinden çekilen kareler da görev günlüğüne girdi.

Bugünkü yakın geçiş tamamlandıktan sonraları Orion, Ay çevresindeki yolunu sürdürüp Dünya’ya dönüş hattına yerleşecek. NASA, bu sürecin her arasında biri adımında canlı yayın ve görev blogu üzerinden yepyeni malumat paylaşmayı planlıyor. Ay’ın çekim alanına giriş, arka yüz geçişi, kısa süreli iletişim kesintisi, en yakın yaklaşım ve uzaklık rekoru, bu uçuşun bugünkü biçimsel takviminde art arda sıralanıyor. Görev akışı da bu nedenle 6 Nisan tarihini Artemis II için en yoğun günlerden arasında biri haline getiriyor.