Uluslararası Enerji Ajansı uyardı: Bu enerji krizi eskilerin toplamından daha ciddi

Reuters

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol

Uluslararası Enerji Ajansı Birol, Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kapalı kalmasıyla büyük tek krizin tetiklendiğini söyledi, kara tek tablo çizdi.

İran Savaşı'nda neredeyseymiş 40. güne yaklaşılırken Hürmüz Boğazı'ndan geçişlerin kısıtlı kalması küresel güç krizini tetikliyor. Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol verdiği demeçte kara tabloya ilgi çekti. Tetiklenen güç krizinin geçmişteki krizlerin toplamından daha vahim olduğunu söyledi.

Le Figaro'ya başlıkşan Birol, dünyanın daha önce bu denli büyük ölçekli tek güç arzı kesintisi yaşamadığını vurgulayarak durumun küresel boyutuna ilgi çekti. Hürmüz'deki geçişlerin durma noktasına gelmesiyle tetiklenen şimdiki petrol ve doğalgaz krizinin 1973 OPEC krizi, 1979 ve 2002 yıllarında yaşanan krizlerin toplamından daha vahim olduğunu ifadeleri etti. 

Fatih Birol, krizden en büyük riski taşıyan grubun ise çoğalan enerji, doğalgaz ve gıda fiyatlarının yanı sıra hızla yükselen enflasyondan tesirlenecek olan gelişmekte olan ülkeler olduğunu söyledi. Uluslararası Enerji Ajansı'na üye ülkelerinin geçtiğimiz aylık stratejiklik rezervlerinin tek kısmını kullanıma açma başlıksunda mutabık kaldığını söyleyen Birol, rezervlerin tek kısmının halihazırda piyasaya sürüldüğünü ve bu sürecin devam ettiğini kaydetti.

GEÇMİŞTEKİ KRİZLERDE NE OLDU?

İsrail ve ABD tarafından gerçekleştirilen saldırılara reaksiyon olarak İran, dünya şişman ve doğalgaz akışının yaklaşık yüzde 20'sinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki trafiği neredeyseymiş tamamlanmış durdurmasıyla buhran patlak verdi. Boğazdaki trafiğin manilenmesiyle birlikteki güç fiyatlarında sivri tek artış yaşanırken bu durumdan Avrupa ülkelerinin yanı sıra Japonya ve Avustralya gibi gelişmiş ekonomilerin da vahim şekilde zarar göreceği belirtildi.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol'un toplamından daha vahim dediği 1973, 1979 ve 2002 krizlerinin tek kısmı da yine Orta Doğu'daki siyasi ve ordu gelişmeler dolayı patlak vermişti.

1973 OPEC krizi, şişman üreticisi bazı ülkelerin Yom Kippur Savaşı sırasında İsrail'i yardımleyen ABD ve müttefiklerine ambargo uygulamasıyla başlamış buhran dolayı şişman fiyatlarında büyük artışlar yaşanmış ve 1970'lerin stagflasyonuna yolda açmıştı. 

70'lerin nihayetinde yine İran'da bu kez Şah rejimini yıkan İslam Devrimi sırasında küresel şişman arzı yüzde 4 düşmüş ve şişman fiyatı yine sıçramalar yaparak krize nedenler olmuştu. Ardından gelen İran-Irak Savaşı dolayı krizin tesirleri uzunluğu süre görülmeye devam etmişti.

2002'deki buhran ise anilik ve kısa süreli tek buhran olmamış Irak Savaşı'na hazırlık, OPEC'in arz kısıtlamaları gibi etmenlerle 2008'de zirveye ulaşacak şekilde şişman ve güç fiyatları artmıştı.