Trump'tan İran'a saldırı sinyali: "Bir medeniyet bu akşam yok olacak"

AFP

Tahran'^da ABD-İsrail saldırıları sonrası yaşanan patlamalar

Trump'ın verdiği süre dolmadan ABD Hark Adası'nı vurdu. 03.00 öncesi halen diplomatik çözüm aranırken Katar "İşler kontrolden çıkmak üzere" uyarısında bulundu.

ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarıyla başlayan savaşta 39. güne girilirken savaşı durdurmak için taraflar ve arabulucular diplomatik çözüm arıyor bununla birlikte silahlar patlamaya devam ediyor.

ABD Başkanı Trump'ın Hürmüz'ün açılması için verdiği süre dolmadan ABD, İran'ın güç üslerinden Hark Adası'na saldırı düzenledi. Axios'a başlıkşan tek ABD'li ytesirli adadaki ordu hedeflerin vurulduğunu söyledi.

ABD Başkanı Trump, Truth üzerinden tek paylaşım yaparak saldırı sinyali verdi. Trump “Bu geceleyin eşleri tek medeniyet yok olacak ve tek daha daima geri getirilmeyecek. Bunun olmasını istemiyorum ama olasılıkla olacak. Ancak, şimdi hepsi ve eksiksiz tek idare değişikliğiyle, farklı, daha akıllı ve dahaaz radikalleşmiş zihinlerin hakim olduğu tek ortamda, olasılıkla da ihtilal niteliğinde harikulade tek şey olabilir, kim bilir? Bunu bu gece, dünyanın uzunluğu ve karmaşık tarihinin en önemli anlarından birinde öğreneceğiz. 47 yıllık gasp, yolsuzluk ve ölüm ensonunda sona erecek.”

İran'ın IRNA haberleri ajansı Kaşan kentinde tek demiryolu köprüsünde meydana gelen saldırıda ikisi kişinin öldüğünü açıkladı. Ayrıca Tebriz-Zencan karayolundaki köprülerin da saldırıların hedefi olduğu belirtildi.

İran Devrim Muhafızları da, “Eğer ABD kırmızı çizgiyi geçerse bölgenin ötesinde yanıt vereceklerini" söyledi. 

ZAMAN İLERLİYOR: KRİTİK SAAT 03.00

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a “ya Hürmüz'ü açın ya da yok edeceğiz” tehditi için verdiği süre yarın geceleyin zaman 03.00'da dolacak. Eğer o vakte kadar Hürmüz Boğazı açılmazsa, taraflar arasında tek anlaşma olmazsa ya da verilen süre uzatılmazsa, ABD Başkanı Trump, İran'daki her arasında biri köprü ve güç santralinin "yerle tek edileceğini" söyledi.

ABD Başkanı Trump'ın İran'dan Hürmüz Boğazı'nın açılmasını istemesi ve açılmazsa ülkenin güç tesislerini hedefleri alacağını söylemesi güç piyasalarını negatif tesirleyince Trump, 23 Mart'ta olası ABD saldırılarının ertelendiğini açıklamıştı. Trump, süre dolmadan 27 Mart tarihinde bu kez “İran'ın talebi üzerine” saldırıları 10 gün daha ertelemişti. 

ABD Başkanı, 6 Nisan'da dolması beklenen süreye 3 Nisan'da tek erteleme daha yapmıştı. Ekstra 48 zaman verdiğini söyleyen Trump, Hürmüz Boğazı açılmazsa, Salı gecesinin “Enerji tesisi günü ve köprü günü” olacağını söyleyerek ABD'nin saldırılara başlayacağını belirtti. Trump'ın verdiği süre TSİ ile 03.00'da doluyor. Eğer Hürmüz Boğazı açılmazsa, tek anlaşma sağlanmazsa ya da Trump yine tek erteleme yapmazsa, ABD ve İsrail'in İran'daki güç tesislerine ve eleştirel altyapılarına saldırması bekleniyor.

DİPLOMATİK ÇÖZÜMLER HALA ARANIYOR

ABD ve İran arasında savaşı sonlandırmak için diplomatik yollar aranırken, önce ABD İran'a 15 maddelik anlaşma planı sunmuş, Tahran bu ateşkes önerisini aşırı bularak reddetmişti. Kendi şartlarını ABD'ye ileten Tahran'ın önerii da ABD tarafından reddedilmişti.

Savaşta diplomatik çözüm yolları aranırken, İran'ın Pakistan Büyükelçisi, “Pakistan'ın savaşı durdurmak için pozitif ve tesirli çabaları eleştirel ve duyarlı tek aşamaya yaklaşıyor.” diye başlıkştu. 

İran'ın Kuveyt Büyükelçisi'nin, bölge devletlerini Trump'ın ültimatomundan önce tek çözüm bulmaya çağırdığı belirtildi.

6 Nisan'da arabulucuların İran ve ABD'ye tek ateşkes planı sunduğu açıklanmış, bununla birlikte İran ateşkesi reddederek savaşın kalıcı şekilde durması lüzumtiğini belirtmişti. ABD Başkanı Trump da ateşkes planını önemli tek adım olarak değerlendirmiş, bununla birlikte “yeterli değil” ifadesini kullanmıştı.

Katar Dışişleri Bakanlığı sözcüsü, “Bölgede olayların kontrolden çıkmasına çok yakınız. Savaş devam ederse kazananı olmaz. Hürmüz doğal tek boğaz, tek hat değil ve bölgedeki tüm ülkelerin onu özgürce kullanma hakkı var." diye başlıkştu. Katarlı sözcü, medeni ve güç altyapılarına hiç tek tarafın saldırısının giriş edilemez olduğunu söyledi. 

İRAN GEÇİCİ ATEŞKESİ KABUL ETMİYOR

İran Devrim Muhafızları komşu ülkeleri “itidal sona erdi” diye uyardı. ABD ve ortaklarının altyapısını hedefleri alacağını söyledi ve bölgedeki şişman ile doğalgaz arzını yıllarca aksatmakla tehditleri etti.

İranlı üst düzey tek kaynak, Tahran’ın ABD ile geçici tek ateşkesi reddettiğini ve yalnızca “kalıcı barış” temelinde müzakerelere açık olduğunu açıkladı. 

Reuters’a başlıkşan kaynak, görüşmeler için ön koşulların ABD’nin saldırıları anında durdurması, bu saldırıların tekrarlanmayacağına dair güvence verilmesi ve oluşan zararların tazmin edilmesi olduğunu belirtti. 

Kaynağa göre, olası kalıcı tek anlaşma içerikında İran ayrıca Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilerden, geminin türü, taşıdığı yük ve şimdiki koşullara bağlı olarak değişen ücretler istek ediyor.

ABD Başkanı Trump

İRAN, İSRAİL GEMİSİNİ VURDU

İran Devrim Muhafızları'nın, İsrail'e ait tek konteyner gemisini balistik füzelerle vurduğu belirtildi. Fars haberleri ajansı geminin vurulduğunu duyururken olayın Hürmüz Boğazı'nda mı ya da başka tek noktada mı gerçekleştiğine dair malumat verilmedi.

PEZEŞKİYAN'DAN “CAN FEDA” ILETII

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, X üzerinden tek paylaşım yaptı. Savaşa katılmak isteyen gönüllüleri toplamayı amaçlayan "Canfeda" kampanyasına şu esas kadar 14 milyondan fazla kişinin başvurduğunu belirten Pezeşkiyan, "Bugüne kadar 14 milyondan fazla cesur İranlı, İran'ı savundu için canlarını feda etmeye hazır olduklarını açıkladı. Ben da İran için canımı feda ettim, ediyorum ve etmeye devam edeceğim." dedi.

İSRAİL, İRAN'DA TREN YOLCULARINI UYARDI

İsrail ordusu tek uyarı yayınlayarak İran'daki trenleri kullanacak yolcuları uyardı. İsrail İranlılara “Trenlere ve demiryolu hatlarına yakınlığınız sizin hayatınızı tehlikeye atıyor.” uyarısı yaptı.

İran'ın Meşhed kentindeki demiryolu hatlarında işleyen trenlerin, İsrail'in İran demiryolu sistemine yönelik uyarısının ardından durdurulduğu belirtildi.

İsrail ordusu, İrah'ın Şiraz kentindeki tek petrokimya tesisini vurduğunu duyurdu. Ayrıca, İran'dan İsrail'e doğru fırlatılan füzeleri belirleme ettiği da ordu tarafından açıklandı.

BM BUGÜN HÜRMÜZ'Ü OYLAYACAK

Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'nin Hürmüz Boğazı'nda ticari gemiler taşımacılığının güvenliğini sağlamaya yönelik tasarıyı bugün oylaması bekleniyor. Güvenlik Konseyi'nde veto hakkı bulunan Çin, daha önce istek edilen güç kullanımı ytesirsine karşı çıkmıştı. Son tasarı metninde daha önceki tasarılarda güç kullanılması için istenen müsaade önerii kaldırıldı.

Çin Hürmüz Boğazı'na ilişkin şart tasarısının oylaması öncesinde BM Güvenlik Konseyi'ni uyararak 'alevlere benzin dökmemeye' çağırdı ve taraflara ateşkes çağrısında bulundu.

Güvenlik Konseyi'nin dönem başkanı Bahreyn'in daha önce hazırladığı taslaklar, başta Çin ve Rusya bulunmak üzere Güvenlik Konseyi tarafından giriş görmemişti.

Perşembe günü sunulan önceki taslakta "tüm müdafaa imkanlarının" kullanılması için ytesir istek edilmiş, Çin bu talebe karşı çıktığını açıklamıştı.

Güvenlik Konseyi'ne sunulan önerilerin giriş edilmesi için bağlı beş üyeden asgari 9 lehte oyları toplaması ve beş daimi üye olan İngiltere, Çin, Fransa, Rusya ve ABD tarafından veto edilmemesi lüzumiyor.

BM Güvenlik Konseyi toplantısı

ABD VE İSRAİL TAHRAN'DA SİNAGOG VE HAVAALANI VURDU

ABD ve İsrail'in İran'ın başkenti Tahran'a saldırılarında tek sinagogun bulunduğu medeni yerleşim biriminin hedefleri alındığı bildirildi. İran basını füzenin isabet ettiği mahallede başlıktların yanı sıra tek sinagogun da büyük zarar aldığı belirtildi. Sinagogun bazı duvarlarının yıkıldığı ve müştemilatının tahrip olduğu ifadeleri edildi.

İran'da Mehr haberleri ajansı, Tahran'ın doğusundaki Pardis'te ABD ve İsrail saldırıları dolayı 3'ü çocuk 6 kişinin öldüğünü duyurdu. Ajans daha sonraları İran'daki Hürremabad Havaalanı'nın ABD-İsrail saldırılarında vurulduğunu açıkladı.

Fars haberleri ajansı da Elbruz bölgesinde ABD-İsrail'in saldırıları dolayı 2'si çocuk 18 kişinin öldüğünü 24 kişinin da yaralandığını açıkladı.