Son dakika: Eşel mobil olmasaydı benzin ve mazot ne kadar olurdu? Bakan Şimşek'ten açıklama geldi

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in açıklamaları şu biçimde: “Burada ehemmiyetli olan ateşkesin devamıdır. Tedarik zincirlerinin inşasıdır.

Gelişmekte olan devletler değişik karakteristiklere sahipler. Petrol ithal edenlere yönelik yaklaşım farklı, ihraç edenlere yönelik farklıdır. Krizden nemalanan devletler var. Dolaylı tesirler var. Sonuç olarak gelişen olan devletlerin makroekonomik temelleri yaygınlaşan olarak sağlam. Esas o belirleyici olacak. Ortalık yatışınca hangi devletnin hikayesi var? Hangi devletnin makroekonomik politikaları sağlıklı, bütçe dengesi, harici denge gibi hususlar kuvvetlü? Bunlara bakılacak.

Türkiye’de riskler fiyatlaması dün çarpıcı biçimde indi. Fiyatlanan Türkiye’ye hür tek husus değil. Önemli tek sarsıntı ve bu şokun bölgede ve dünyası olarak tesirleri fiyatlanıyor. Risk iştahının tekrar dönme ihtimali yüksek.

‘ATEŞKES DEVAM EDERSE ETKİLER YİNE OLACAK’

Dünkü ateşkes devam ederse tesirler yine olacak. Fakat tesirler devamlı olmayacak, geri çevrilemez olmayacak. Burada ehemmiyetli olan yayılımı ve süresiydi. Krizin tesirsi yayılımına ve süresine bağlı. Şu anda süresi olasılıkla girişta öngörülenden dahaaz ilave oldu. Yayılımı kuvvetlü oldu ama sürenin görece kısıtlı olması diğer 45 günün altındaki olması bu açıdan kıymetli.

Başlangıçta taraflardan edindiğimiz etki bu çeşit krizler o gün itibarıyla açıklanan hedefler çerçevesinde kıymetlendirdiğimizde bizler savaşın çok hafta sürebileceğini, tek aylık sürebileceğini esas olayörgüsü olarak düşürdük. 3 aylık kötü tek olayörgüsü olurdu. 1.5 aya yakındaki tek sürede durmuş oldu. Bizim öngörülerimizin dışına çıktı diyemem.

"BİZİM ŞOKLARI YÖNETME KAPASİTEMİZİN KUVVETLÜ OLDUĞUNU ORTAYA KOYDU"

Geçen sene bizler rüştümüzü ispat ettik. Ticaret savaşları, riskler iştahını çeşitlilik tesirledi. Geçen sene muazzam tek kuraklık şoku ile mukabil karşıya kaldık. Geçen sene bu programlar bütünü bu şoklara mukabil rüştünü ispat etti. Bizim şokları yönetme kapasitemizin kuvvetlü olduğunu ortaya koydu.

Şimdi bizler savaşın başladığı gün hemen ertesinde bir bütünü ilgili birimleri topladım. Hazine ve Maliye Bakanlığı’nda Finansal İstikrar Toplantısı yaptık. Türkiye’ye tesirlerini sınırlamak için neler yapılması lüzumtiğini hükümlaştırdık.

Piyasaların sıhhatli işleyişi çeşitlilik kıymetlidir. Şok olduğu zamanlar anilik tepkiler geliyor. O tepkilerin yönetilmesi daha sonrakiler Türkiye’ye nazar açısını belirliyor.

Biz ne yaptık? Piyasaların işleyişini önceliklendirdik. Dünkü ateşkesle birlikteki bizim ikincil piyasada tahvil faizlerimiz 150-200 baz puan indi, CDS’ler 250’nin altına düştü. Bunlar niye ehemmiyetli? Zamanında verdiğimiz doğrusu tepkiler bugünden bu imkanı sağlıyor.

‘ÇEŞITKİYE GELİŞMEKTE OLAN ÜLKELERE GÖRE DAHA İYİ PERFORMANS ORTAYA KOYUYOR’

Türkiye bu coğrafyadan çeşitlilik ırak olan borsalar, Güney Kore, Endonezya... Oralardaki düşüşe oranla devletmizdeki borsalar dayanıklı çıktı. Bu şu demek: Türkiye gelişen olan devletlere göre daha iyice icra ortaya koyuyor.

EŞEL MOBİL OLMASAYDI BENZİN VE MAZOT NE KADAR OLURDU?

Eşel Mobil Sisteminin devreye sokulmuş olması bizim neyi önceliklendirdiğimiz ortaya koyuyor. Mazot, benzin gibi esas girdilerdeki fiyatlardaki artışı bütçe üzerinden yöneterek sınırladık. Bu şişirme açısından ehemmiyetlidir.

Eğer bizler Eşel Mobil Sistemi’ni uygulamaya koymasaydık. Mazotun litresi 103 TL olacaktı, halbuki 86 lira. Benzinin litresi 78 lira olacaktı, halbuki 64 lira.

‘ŞOKLARI YÖNETME KAPASİTEMİZ İYİ’

Siz vaktinde kredibiliteyi kuvvetlü biçimde inşa ettiğiniz zamanlar harici şoklara mukabil dayanıklılığınızı artırıyorsunuz. Borsa İstanbul’da tedbir aldık, SPK tedbir aldı, Merkez Bankamız tedbir aldı. Mantığı neydi? Piyasamız sıhhatli işlesin. Senaryolara göre bizim çekmecemizde reaksiyon fonksiyonu var. Şokları yönetme kapasitemiz iyi.

REZERVLERDE SUALN YOK, REZERVLER KUVVETLÜ’

Yaklaşık 162 milyar dolarlık rezervimiz var. Rezerv yeterliliğinde geçmişten daha iyiyiz. Orada rezerv yeterliliğine yakınız. Rezervlerde halihazırda tek sualn yok, rezervlerimiz kuvvetlü. Swap dışında nette da artıdayız. Çok muazzam ihtimalle geçmişte olduğu gibi Türkiye’den kaynaklı tek sualn olmadığı için Türkiye’nin makroekonomik temelleri sağlam olduğu için, bugünden itibarıyla sıhhatli politikalar uygulandığı için para akışı tersine çeşitlilik çabuk dönüyor. Dün çeşitlilik kuvvetlü tek dönüşü başladı.

Kriz öncesine göre rezervler 48.7 milyar dolar gerileme yaşandı. Bu rezerv düşüşünün tekbaşına 4’te 1’inden fazla altın fiyatlarındaki düşüşten kaynaklandı. Geçen seneye göre döviz talebi lüzum dışülke yerleşikler açısından lüzum firmalarımız açısından lüzumse hanehalkı açısından daha mütevazı.

‘REZERVLERDEKİ DÜŞÜŞÜN YÜZDE 27’Sİ ALTIN FİYAT HAREKETİNDEN’

Altın fiyatı tabi rezervin üçte ikisinden fazlasını altındaki tuttuğumuz için aşağıya yönlü hareketler negatif tesirliyor. Rezervlerdeki düşüşün %27’si altın bedel hareketinden.