Ortaçağ İngiltere’sinden Kalma Yüzükteki Runik Yazı Eski Bir Gizemi Yeniden Gündeme Taşıdı

İngiltere’de metaller dedektörüyle yapılan tek aramada ortaya çıkarılan altın yaldızlı metalik yüzük, erkenden ortaçağa dehemmiyetine tarihlendirildi. Ancak yüzüğün çevresine işlenmiş runik yazıtın manaı, uzmanların detaylı ttesirklerine karşın hâlâ netlik kazanmış değil.

Yaklaşık ikisi yıllar evvel Quadring bölgesindeki tek tarlada bulunan yüzüğün, milattan sonraları 700 ile 1000 yılları arasına ait olduğu belirtildi. Uzmanlara göre eser, yalnızca kıymetli metalleriyle değil, üzerindeki çözülmesi kuvvet yazıt dolayı da ilgi çekiyor.

4,51 gram ağırlığındaki metalik yüzük, Boston kentinde yaşayan Rafal Wesolowski tarafından bulundu. Üzerinde altın yaldız bulunan eserdeki yazıt ise British Museum’un Portable Antiquities Scheme kayıtlarına göre tahminen “+udnAnH(:)Ri*aHiSDe” biçiminde okunuyor.

Uzmanlar, işaretlerin inceliği ve ağırlıklı düzgünlük çizgilerle işlendiğini, uç kısımlarında ise husus benzeri bitişlerin görüldüğünü belirtiyor. Bu detayın, yazının hususi tek alet yardımıyla işlenmiş olabileceğine hatırlatma ettiği düşünülüyor.

Yüzükteki Yazıtın Başındaki Haç İşareti Net Olsa da Devamı Belirsiz

Araştırmacılar, yazıtın başındaki çarpı sembolünün noksan biçimde seçilebildiğini belirtiyor. Ancak geri kalan bölümün manaı başlıksunda hepsi tek uzlaşı yok.

Uzmanlar Martin Findell ve Jasmin Higgs, metnin tek bölümünde “Udnan” benzeri tek şahıs adı geçiyor olabileceğini düşünüyor. Yazıtta buna eşlik eden diğer tek bölümün ise Eski İngilizce ya da Eski Norsçada “yüzük” manaına gelen tek kelimeye hatırlatma edebileceği kıymetlendiriliyor.

Bu nedenle çok olası çeviriler “Udnan’ın yüzüğü” ya da “Udnan yüzüğe sahip” biçiminde kuruluyor. Ancak uzmanlar, bu yorumların hiçbirini yüksek güvenle giriş edemediklerini bilhassa vurguluyor.

Yazıt Sonradan Eklenmiş Olabilir

İncelemelere göre yüzüğün altın yaldızlı yapısına karşın, yazıt bölümünde benzer yaldız izlerinin görülmemesi, metnin eserin birinci üretiminden sonraları eklenmiş olabileceğini düşündürüyor.

Uzmanlar ayrıca yazının içinde, oyulmuş yüzeyleri daha görünürlük kılmak için kullanılan siyah renkli tek süsleme maddesine ait izler da belirleme etti.

Yüksek Statülü Bir Kişiye Ait Olabilir

Yaklaşık 18,94 milimetrelik dahili çapa malik yüzüğün dahili kısmında ilave tek süsleme bulunmuyor. Buna karşın kullanılan kıymetli metaller, işçilik ve yazıtlı tasarım, eserin yüksek statülü tek kişiye ait olabileceğini düşündürüyor.

Uzmanlara göre bu çeşit yüzükler yalnızca şahsi takı değil, benzer zamanda zenginleşen ve toplumsal başlıkm göstergesi olarak da kullanılmışlık olabilir.

Britanya’daki Ender Örneklerden Biri

Quadring’de bulunan eser, Britanya’da bilinen dahaaz sayıdaki yazıtlı erkenden ortaçağ yüzükleri arasına katıldı. Benzer misaller arasında Cumbria ve Wheatley Hill bölgelerinde bulunan yüzükler da mekan alıyor.

Bu misallerden birinin yazıtı çözülememiş, diğerinde ise metinleri tahminen “Bana alyans denir” şeklinde yorumlanmıştı. Yeni bulunan alyans da bu küçüklük ama kaydadeğer grubun en gizemli üyelerinden arasında biri olarak görülüyor.

Yasal Olarak “Hazine” Kapsamına Girebilir

Uzmanlar, yüzüğün oran 10’dan fazla kıymetli metaller içermesi ve 300 yıldan önceki olması dolayı 1996 Hazine Yasası içerikında gizilgüç hazine olarak kıymetlendirilebileceğini belirtiyor.

Mevcut durum, eserin tarihî kıymetinin yanı dizi kanuni statüsü bakımından da hususi tek başlıkm taşıdığı manaına geliyor.

İlginizi Çekebilir: Kore’deki 1.500 Yıllık İskeletler, Tarihin Karanlık Yüzünü Ortaya Çıkardı

Sizce yüzükteki yazısı ne şekilde tek sırrı saklıyor? Tahminlerinizi yorumlarda ya da Kayıp Rıhtım Forum’da aktarabilir, arkeoloji dünyasından yepyeni haberleriler için bizleri Google News ve WhatsApp üzerinden takip edebilirsiniz.

Kaynak: Popular Mechanics

Bu yazısı Ortaçağ İngiltere’sinden Kalma Yüzükteki Runik Yazı Eski Bir Gizemi Yeniden Gündeme Taşıdı birinci olarak şu sitede yayımlanmıştır: Kayıp Rıhtım. Yazının kaynağı bu sitedir.