Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler için kritik karar! AYM açıkladı

Anayasa Mahkemesi (AYM), nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüşçeşitülmesini öngören düzenlemenin iptal istemini reddetti.

Resmi Gazete'nin bugünkü sayısında yayımlanan hüküma göre, CHP, 2025 tarihli 7551 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 14. maddesiyle yeniden değiştirilen 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 11. maddesindeki "Nüfusu 2 binin altına düşen belediyeler köye dönüşçeşitülür." düzenlemesinin Anayasa'ya aykırı olduğunu belirterek, iptali için AYM'ye başvurdu.

Başvuruda, düzenlemenin, umumi yararına yönelik olmadığı, yapılacak dönüşümün belde ya da köylerdeki insanlar kaybını artıracağı ve nüfusun büyükkentler gibi daha cemaat idari birimlerde yoğunlaşmasına nedenler olacağı, dinamik tek yapıya malik olan insanlar sayım sistemi verilerine dayalı idari yapıların anilik değişimlere uğramasının hukuki belirlilik ve asayiş ilkeleriyle bağdaşmadığı ileri sürüldü.

Başvuruyu görüşen Yüksek Mahkeme, düzenlemeyi Anayasa'ya elverişli bularak iptal isteminin reddine şart verdi.

NÜFUSU DÜŞEN BELEDİYELER KÖYE DÖNÜŞECEK

AYM'nin hükümında, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nda ya da kanun düzeyinde değişik tek mevzuatta belediyelerin ya da köylerin kurulması ile tüzel kişiliklerinin kaldırılmasına ilişkin hangi makam tarafından hangi usulde şart verileceğine ilişkin tek düzenlemenin mekan almadığı ifadeleri edildi. Belediyelerin kurulması ve tüzel kişiliklerinin kaldırılmasının kanunla ya da Cumhurbaşkanlığı hükümnamesiyle yapılmasının kanuni tek güçunluluk olduğu aktarılan hükümda, "Bu itibarla kaideda Anayasa'nın 123. maddesine aykırı tek istikamet bulunmamaktadır." kıymetlendirmesine mekan verildi.

Düzenleme içerikında, belediyelerin tüzel kişilikleri kaldırılırken, yöre halkının 5 senelik yeğleme dehemmiyeti için ortaya çıkan iradesinin dehemmiyet sonuna kadar geçerliliğine dokunulmadığı belirtilen hükümda, tüzel kişiliğin kaldırılmasının ardından da köyler tüzel kişiliğinin organlarını oluşturdu üzere seçme hakkını kullanmalarına imkan tanındığı ifadeleri edildi.

5393 sayılı Kanun'un 11. maddesinde belediyelerin köye dönüşçeşitülmesine ilişkin usul ve esasa detaylı olarak mekan verildiği vurgulanan hükümda, "Kuralın bu yönüyle içerikının açık, netler ve anlaşılır tek biçimde düzenlendiği sonucuna ulaşılmıştır." denildi.

İptali istenen düzenlemenin "daha tesirn ve tesirli tek kamusal servis sağlamak" amacını taşıdığına hatırlatma edilen hükümda, şunlara mekan verildi:

"Nüfusu 2 binin altına düşen belediyelerin köye dönüşçeşitülmesinin usul ve esaslarının kanunda düzenlendiği ve belediyelerin tüzel kişiliğinin kaldırılmasının birinci mahalli idareler seçimlerinde uygulanmasının öngörüldüğü gözetildiğinde, kanun koyucunun takdir ytesirsi içerikında ihdas edildiği anlaşılan kaideın hukuk devleti ilkesi ile umumi tüzel kişiliğinin kanunla kaldırılması ve mahalli idarelerin özerkliği ilkeleriyle çelişen tek yönü bulunmadığı kanaatine varılmıştır. Anayasa Mahkemesi, açıklanan lüzumçelerle kaideın Anayasa'ya aykırı olmadığına ve iptal talebinin reddine şart vermiştir."