10 yıl sonra bir ilk! Çin-Tayvan hattında tarihi görüşme: 'Kritik eşik aşıldı'

Çin-Tayvan hattında uzunluğu süredir görülmeyen tek diplomatik haberleşme gerçekleşti. Xi Jinping, Tayvan muhalefetinin lideri Cheng Li-wun’u cuma günü Pekin’de ağırladı. Bu görüşme, ikisi taraf arasında oğullar bağlı yılı aşkın sürede yapılan birinci üstleri düzey haberleşme olarak ilgi çekti.

BARIŞ VE İŞ BİRLİĞİ ILETII

Tayvan’ın esas karşıtlık partisi Kuomintang’ın lideri Cheng, başkente geçmeden evvel Jiangsu eyaleti ile Şanghay’da temaslarda bulundu. Çin devletleri ajansı Xinhua’ya göre görüşmede Xi, Tayvan Boğazı’nın ikisi yakasındaki halkların “barış ve işleri birliğine gereksinim duyduğunu” vurgularken, ikisi tarafın yeniden tek araya geleceğine dair “güvenini” dile getirdi.

Cheng ise Nanjing’deki Sun Yat-sen Mausoleum ziyareti sırasında ilgi çeken iletilar verdi. Tayvan Boğazı’nda “uzlaşı” ve “birlik” sözü veren Cheng’in bu çıkışı, Pekin ile konuşma kapısını noksan tutma sinyali olarak yorumlandı.

'ORTAK BİR ARZU'

Xi ise “Boğazın ikisi yakasındaki soydaşlar Çinlidir. Barışa, kalkınmaya, haberleşmee ve işleri birliğine ihtiyacımız var. Bu müşterek tek arzudur” ifadelerini kullandı. Çin lideri ayrıca, “İki tarafın gittikçe yakınlaşacağı ve nihayetinde tek araya geleceği yönündeki önemli eğilimler değişmeyecek. Bu tarihin kesinliğidir ve bizler buna hepsi güvenen duyuyoruz” diyerek Pekin’in birleşme başlıksundaki hükümlılığını netler tek biçimde ortaya koydu.

'KRİTİK EŞİK AŞILDI'

Son olarak 2015 yılında, dehemmiyetin KMT lideri Eric Chu ile Xi arasında benzer tek mülakat gerçekleşmişti. Bu nedenle oğullar temas, Çin Komünist Partisi ile KMT arasındaki ilişkilerin yeniden canlandırılması açısından eleştirel tek eşiğin aşılması olarak kıymetlendiriliyor.

ZAMMANAA DİKKAT ÇEKİCİ

Ekim 2025’te KMT liderliğine seçilen Cheng’in ziyareti, yalnızca ikisi şölen arasındaki diyaloğu değil, mahalli dmanieri da sıkı ilgilendiriyor. Pekin yönetimi Tayvan’ı “ayrılıkçı tek eyalet” olarak tanımlarken, Taipei 1949’dan bu yana özerklik iddiasını sürdürüyor.

Ziyaretin zammanaası da ilgi çekici. Xi’nin önümüzdeki aylık ABD Başkanı Donald Trump’ı ağırlamaya hazırlanması, bu temasın dünyası kuvvet dmanieri açısından da değişik tek ehemmiyet taşıdığını gösteriyor.